أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
124
تجارب الأمم ( فارسى )
به زيدان قهرمانه اشارت كرد ! پس چون دادرس ابو عمر از رنجش وزير آگاه شد ، هنگام نماز عشا به در خانهء او رفت . چون وزير بيامد و ديد ابو عمر و پسرش در نمازخانهء در خانهء او نشستهاند ، در شگفت شده پياده شد . ايشان او را سوگند دادند و با يك ديگر به درون خانه شدند و به وزير گفتند ، ما از گلهء تو آگاه شديم ، اكنون مىگوئى چه كنيم ؟ گفت : پوزش و دليل آوردن را كنار گذاريد و مال را به جايش باز گردانيد [ 1 ] . ايشان پذيرفتند كه سه هزار دينار را بپردازند و خواهش نمودند كه آرام باشد تا فشار بر ايشان نيايد . ابن قرابه بامداد به نزد ابن فرات رفته گفت : ابو عمر و پسرش پريشان نزد من آمدند و گفتند : مال آماده است . گفت : الحمد للّه ! روز ديگر ابو بكر سه هزار دينار را كه در كوزهء سفالين [ 2 ] نهاده شده بود به نزد ابن فرات برد . چون آن را ديد در شگفت 143 شده * دستور داد آن را گرفتند . بازگشت به گزارش وزيرى حامد : چون حامد و على بن عيسى ديدند كه ابن حوارى بر انديشهء مقتدر چيره است ، حامد يادداشتى به دستنوشت على بن عيسى براى او فرستاده كار پرداخت عطا را در همهء سرزمين باختر از مرز « هيت » تا همهء مصر به ابن حوارى واگذار كرد و ماهيانهاى همانند بازرسان پيشين اين كار ، در روزگار دومين وزيرى ابن فرات براى او نهاد و اجازت داد تا فرزند خود را كه در آن روز ده ساله بود با ماهيانه يكصد و پنجاه دينار به كار گمارد . پس او فرزند را در بيت المال عطا در پايتخت [ 3 ] با ماهيانه يكصد و هشتاد دينار بگمارد كه « قاطرميز [ 4 ] » دبير ، آن را به جاى او انجام دهد . از اين پس دوستى ابن حوارى با حامد
--> [ ( 1 - ) ] M . متن : ازالة الاعتذار و الاحتجاج و رد المال . [ ( 2 - ) ] M . متن : فى برنية . صلهء عريب : 76 : 6 پ 6854 : يكصد هزار دينار . [ ( 3 - ) ] M . متن : بيت مال العطاء بالحضرة به حق الاصل . شايد ماهيانهء كسانى كه به علتى مانند كودكى ناگزير از استخدام انجام دهندهء كار بودند « حق الاصل » ناميده مىشد . و شايد در برابر حق الزمام باشد . ن . ك خ 5 : 61 - 62 و 127 . [ ( 4 - ) ] M شايد تصحيف قاطر مير مانند مير آخور باشد .